Orsk - Pałac

Orsk (Urschkau)


Pałac
(nr rej.: 785/L z 28.12.1987)

 

Najstarsza siedziba szlachecka w Orsku powstała w 1603 roku dla rodu von Kanitz. Obiekt został znacznie rozbudowany w 1660 roku. Ostateczny kształt rezydencja otrzymała po gruntownej modernizacji z połowy XIX stulecia, przeprowadzonej dla rodu von Block. Powstał wówczas pałac utrzymany w stylu berlińskiego neoklasycyzmu. Po 1945 roku obiekt został pozbawiony należytej opieki, obecnie pozbawiony dachu – niszczeje.

Pałac założony na planie prostokąta ze skrzydłem od strony północnej. Posiada dwie kondygnacje z trzecią kondygnacją mezanina. Na osi fasady (strona wschodnia) znajduje się pseudoryzalit, z zamkniętymi półkoliście oknami salonu piano nobile, zwieńczony na poziomie mezanina spłaszczonym, trójkątnym naczółkiem. Od strony zachodniej – parkowej do bryły pałacu przylega jednokondygnacyjna dobudówka z tarasem widokowym. Pośrodku dachu szczątkowo zachowana kwadratowa wieża-belweder.

opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Jan Biliński, Lubin i okolice, Wrocław 1976
Nikolaus Henelius, Silesiographia Renovata, p.1, Wratislavie-Lipsiae 1704
Konrad Klose, Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924
Henryk Rusewicz Zamki, dwory i pałace powiatu lubińskiego, Lubin 2009
Zabytki Sztuki w Polsce. Śląsk, (praca zbiorowa pod red. Sławomira Brzezickiego, Christine Nielsen, Grzegorza Grajewskiego, Dietmara Poppa), Warszawa 2006

Radomiłów - Park

Radomiłów (Thielau)

 

Park
(nr rej.: 626/L z 25.05.1982)

 

Założenie parkowe w Radomiłowie otacza budynek pałacu i składa się z dwóch części. Jedną częścią jest park założony w I połowie XIX wieku, druga to ogród z początku XX stulecia.

Starsza część założenia znajduje się po południowej stronie pałacu. Była ona związana z pierwotnym (niezachowanym) budynkiem radomiłowskiej rezydencji, do której od strony zachodniej prowadziła reprezentacyjna droga dojazdowa. W związku z rozbudową założenia parkowego w 1905 roku układ najstarszej części parku trudny jest do pełnego odtworzenia. W wyniku budowy nowego budynku pałacowego założenie zostało powiększone. Powstały nowe ścieżki spacerowe i droga dojazdowa do pałacu, przed którym powstał gazon. Założenie parkowo-pałacowe utrzymane jest dobrym stanie. W składzie gatunkowym drzewostanu przeważają graby pospolite, dęby szypułkowe i jesiony.

 

opr. Piotr Bieruta, Paula Chruściel

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Henryk Rusewicz Zamki, dwory i pałace powiatu lubińskiego, Lubin
http://www.rudna.pl/index.php/gmina-rudna/historia

Radomiłów - Pałac

Radomiłów (Thielau)


Pałac
(nr rej.: 733/L z 26.06.1986)

 

Pałac w Radomiłowie został zbudowany w 1905 roku dla ówczesnego właściciela majątku Aleksandra von Ballesterm, którego rodzina wywodziła się aż z Sabaudii w południowo-wschodniej Francji. W czasie II wojny światowej pałac był użytkowany jako szpital wojskowy. Po wojnie w niezniszczonym obiekcie mieścił się Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy. Obecnie pałac znajduje się w rękach prywatnych.


Pałac wzniesiony jest na planie wydłużonego prostokąta. Budynek jest dwupiętrowy i  jedenastoosiowy. Główne wejście do rezydencji poprzedza arkadowy, jednokondygnacyjny ganek, po którego północnej stronie znajduje się ryzalit, zakończony półkolistym szczytem. Kolejny ryzalit usytuowany jest na osi elewacji przeciwległej (wschodniej), on także zwieńczony szczytem półkolistym. W tympanonie wschodniego szczytu umieszczono relief w postaci herbu rodu von Ballesterm oraz łacińską inskrypcję Nulla me terrent (Niczego się nie boję). Budynek nakryto dachem mansardowym z lukarnami.

opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Henryk Rusewicz Zamki, dwory i pałace powiatu lubińskiego, Lubin
http://www.rudna.pl/index.php/gmina-rudna/historia

Rynarcice - Kościół fil. pw. św. Marcina

Rynarcice (Groß Rinnersdorf)


Kościół fil. pw. św. Marcina
(XV, XVIII, nr rej.: 544/L z 14.04.1981)

 

Świątynia w Rynarcicach wzniesiona została w II połowie XV stulecia. Obiekt przebudowywany był w XVIII i dwukrotnie w XIX stuleciu.

Zniszczony w wyniku działań wojennych w 1945 roku, został odbudowany po roku 1971.


Jest to kościół orientowany, salowy, z zakrystią od strony północnej i kruchtą od zachodu. Prezbiterium jest węższe od nawy o szerokość dwu-arkadowych podcieni, znajdujących się w południowej elewacji. Na sklepieniu tych podcieni podwieszony był dzwon. Całość wieńczy ceramiczny, dach dwupołaciowy. W murach kościoła zachowały się dwa gotyckie profilowane portale i trzy renesansowe nagrobki z XVI wieku.

opr. Piotr Bieruta

 

 

Rynarcice - Park

Rynarcice (Groß Rinnersdorf)

 

Park
(nr rej.: 628/L z 11.05.1982)

 

Po zachodniej stronie rezydencji znajdują się relikty parku naturalistycznego, założonego w XIX stuleciu.


Głównym elementem założenia parkowego była polana usytuowanej bezpośrednio za budynkiem pałacu. Za polaną skoncentrowano parkowy drzewostan. Całość przez środek przecinała droga, która od strony zachodniej łączyła się z aleją grabów, zamykającą park od północnego-zachodu. W południowo-wschodnim narożnik założenia usytuowany był staw hodowlany. Obecnie historyczny układ parku został prawie w zupełności zatarty. Na terenie polany zbudowano budynki gospodarcze. Nastąpił znaczy ubytek drzewostanu, a południową część parku zarósł las.

opr. Piotr Bieruta

Rynarcice - Pałac

Rynarcice (Groß Rinnersdorf)

 

Pałac
(nr rej.: 641/L z 18.04.1983)

 

Pałac w Rynarcicach został zbudowany w II połowie XVIII stulecia w miejscu starszej rezydencji. Obiekt został rozbudowany w końcu XIX wieku. W roku 1973 dokonano zmiany układu pomieszczeń zabytku.


Korpus pałacu wzniesiony został na planie prostokąta. Posiada podpiwniczenie, dwie użytkowe kondygnacje i częściowo użytkowe poddasze. Od strony zachodniej został rozbudowany w kształcie litery T o neobarokową przebudówkę, ujętą tarasami i wieżyczką, mieszczącą klatkę schodową. Fasada budynku znajduje się od strony wschodniej, na jej osi ulokowany jest parterowy portyk z tarasem. Całość wieńczą dachy łamane z naczółkami i lukarnami w dolnej połaci. Przed fasadą znajduje się dziedziniec otoczony zabudowaniami folwarcznymi, wśród których zabytkowe: dwie oficyny, obora z 1904 roku oraz chlew.

opr. Piotr Bieruta