Naroczyce - Pałac

Naroczyce (Nahrschütz)


Pałac
(nr rej.: 640/L (649/L) z 7.03.1983)

 

Pałac w Naroczycach prawdopodobnie został zbudowany w 1688 roku, jako wypoczynkowa rezydencja Augusta II Mocnego w czasie podróży pomiędzy Dreznem a Warszawą. Podczas przebudowy w końcu XVIII stulecia otrzymał empirowy kostium. Obiekt przebudowano również w 1910 roku. Po roku 1945 opuszczony popadał w ruinę. Obecnie stanowi własność prywatną, prowadzone są w nim prace remontowe.

Pałac jest dwukondygnacyjnym, podpiwniczonym budynkiem założonym na planie prostokąta. Na osi fasady i elewacji wschodniej posiada ryzality zwieńczone trójkątnymi szczytami. Budynek nakryty jest dachem naczółkowym. Narożniki obiektu i ryzalitów podkreślone zostały lizenami. Pod gzymsem koronującym znajduje się ceramiczny fryz zdobiony motywem liści akantu i motywem muszli. Wewnątrz budynku zachowane są malowane stropy oraz sufity zdobione sztukateriami. Na jednym z tych sufitów wyobrażono pięć kobiecych popiersi z emblematami.

opr. Piotr Bieruta

 

 

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Karol Guttmejer, Tajemniczy dwór Wettinów [W:] „SPOTKANIA Z ZABYTKAMI” nr 11, 2000
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924
Henryk Rusewicz Zamki, dwory i pałace powiatu lubińskiego, Lubin 2009
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Robert Weber Schlesische Schlosser T. 1-3. Dresden 1909-1913
Zabytki Sztuki w Polsce. Śląsk, (praca zbiorowa pod red. Sławomira Brzezickiego, Christine Nielsen, Grzegorza Grajewskiego, Dietmara Poppa), Warszawa 2006
http://www.rudna.pl/index.php/gmina-rudna/historia

Naroczyce - Spichlerz folwarczny

Naroczyce (Nahrschütz)

 

Spichlerz folwarczny
(nr rej.: A/981 z 11.12.2006)

 

Spichlerz usytuowany jest na terenie przypałacowego folwarku. Pochodzi z XVIII stulecia.


Spichlerz jest murowanym, czworobocznym i trójkondygnacyjnym budynkiem. Wieńczy go dach dwuspadowy z wywietrznikami i naczółkami. Elewacje, dziewięcioosiowe na dłuższych bokach, akcentowane są lizenami. Wnętrze na kondygnacje dzielą dwa rzędy słupów podtrzymujących stropy.

opr. Piotr Bieruta

 

 

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Karol Guttmejer, Tajemniczy dwór Wettinów [W:] „SPOTKANIA Z ZABYTKAMI” nr 11, 2000
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924
Henryk Rusewicz Zamki, dwory i pałace powiatu lubińskiego, Lubin 2009
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Robert Weber Schlesische Schlosser T. 1-3. Dresden 1909-1913
Zabytki Sztuki w Polsce. Śląsk, (praca zbiorowa pod red. Sławomira Brzezickiego, Christine Nielsen, Grzegorza Grajewskiego, Dietmara Poppa), Warszawa 2006
http://www.rudna.pl/index.php/gmina-rudna/historia

Nieszczyce - Dwór

Nieszczyce (Nistitz)


Dwór
(nr rej.: 734/L z 30.07.1986)

 

Dwór w Nieszczycach wzniesiony został w I połowie XVIII wieku. Jego modernizacje miały miejsce w 1800 i 1899 roku.


Dwór jest budowlą piętrową z użytkowym poddaszem, założoną na planie prostokąta. Elewacje dłuższych boków obiektu są dziewięcioosiowe, krótszych pięcioosiowe. Na osi budynku, ponad fasadą i elewacją ogrodową znajdują się facjaty zakończone trójkątnymi przyczółkami. Dwór zwieńczony został dwuspadowym dachem łamanym z naczółkami i powiekami. Jego dekoracja zewnętrza opiera się na pionowych podziałach stylizowanymi pilastrami, pomiędzy którymi znajdują się prostokątne otwory okienne. Wejścia do obiektu - główne oraz od strony parku poprzedzają schody.

opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec, Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Konrad Klose, Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924
Jerzy Pilch, Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Zamki, dwory i pałace powiatu lubińskiego, Lubin 2009

Nieszczyce - Park

Nieszczyce (Nistitz)

 

Park
(nr rej.: 623/L z 11.05.1982)

 

Park naturalistyczny w Nieszczycach powstał w latach 70-tych XIX stulecia, jako oprawa budynku miejscowego dworu.


Do stworzenia założenia parkowego wykorzystano dworskie tereny użytkowe znajdujące się po północnej i zachodniej stronie rezydencji. Bezpośrednio za dworem powstała, gęsto obsadzona drzewami, polana. Przed fasadą budynku stworzono gazon. Od północy niewielki park łączył się z łąką zawierająca koryto cieku wodnego i dwa stare stawy hodowlane, istniejące na północ od folwarku już w latach dwudziestych XIX w. Na zachód od parku znajdowały się dworskie tereny uprawne. Obecnie kompozycja polany na zachód od pałacu jest mało czytelna. Nie zachowały się drogi, a teren polany został podzielony na ogródki. Zachowany w znikomym stopniu parkowy starodrzew składa się z: lip drobnolistnych, klonów pospolitych i dębów szypułkowych.

opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec, Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Konrad Klose, Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924
Jerzy Pilch, Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Zamki, dwory i pałace powiatu lubińskiego, Lubin 2009

Olszany - Kościół par. pw. św. Michała Archanioła

Olszany (Ölschen)


Kościół par. pw. św. Michała Archanioła
(nr rej.: 1771 z 11.07.1966)

 

Kościół w Olszanach po raz pierwszy w dokumentach źródłowych pojawiła się w 1376 roku. Obecny kształt bryły korpusu budynek otrzymał około 1500 roku. W XIX stuleciu poddany został restauracji, która nadała mu styl neogotycki. Remonty kościoły odbyły się w 1969 i 1974 roku.


Świątynia wzniesiona jest z kamienia i cegły. Budynek jest orientowany, jednonawowy z węższym, zamkniętym trójbocznie prezbiterium oraz, zbudowaną na planie kwadratu, wieżą od strony zachodniej. Od północy do korpusu przylega zakrystia i kruchta. Bryła korpusu nawowego kościoła jest w całości oskarpowana. Jest ona najstarszym, pochodzącym z około 1500 roku elementem świątyni. Wieża, przybudówki oraz ozdobny schodkowy szczyt wschodni pochodzą z XIX-wiecznej modernizacji w stylu neogotyckim. Wieża zwieńczona wysokim, ostrosłupowym, ceglanym hełmem. Nawa nakryta została ceramicznym dachem dwuspadowym. Wnętrze obiektu zamknięte jest płaskim stropem. We wnętrzu zachowało się skromne wyposażenia barokowe z połowy XVIII wieku. Kościół otoczony jest starym cmentarzem założonym na planie owalu, obecnie nieużytkowanym, ogrodzonym kamiennym murem. Na cmentarzu zachowały się krzyż z roku 1890 i nagrobki z lat około 1950-63.

opr. Piotr Bieruta, Paula Chruściel

 

 

Literatura:
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
http://www.rudna.pl/index.php/gmina-rudna/historia

Orsk - Park

Orsk (Urschkau)

 

Park
(nr rej.: 630/L z 11.05.1982)

 

W otoczeniu pałacu w Orsku znajduje się rozległy park krajobrazowo-naturalistyczny, którego początki sięgają XVII stulecia.


Obecny układ parku tworzony był zapewne od lat sześćdziesiątych lub siedemdziesiątych XIX wieku, po przebudowie rezydencji. Utworzono go z części północnej usytuowanej przy pałacu i zawierającej się w obrębie terenów dworskich oraz części południowej założonej pomiędzy ciekami wodnymi, na południe od terenów dworskich. Na osi tylnej elewacji pałacu stworzono sadzawkę otoczoną tujami. Ponadto na tej samej osi wykonano przecinkę w drzewostanie parkowym zachodnim, eksponując oś widokową. Na południowy zachód od przypałacowej części parku znajdowała się rozległa polana otoczona zwartymi masywami przecinanymi promenadami. Park został założony na bazie zastanego drzewostanu, wzbogaconego początkowo głównie przez robinie i kasztanowce i z końcem XIX wieku przez iglaki. Tymi ostatnimi wprowadzonymi jako las wypełniono część polany. Od północy park sąsiadował z dworskim ogrodem uprawnym, na terenie którego blisko skrzyżowania dróg wzniesiono w roku 1881 niewielki dom ogrodnika utrzymany w stylu zabudowy wiejskiej. Przypałacową część folwarku oddzielono od pozostałej drogą obsadzoną kasztanowcami, a na podjeździe przed pałacem założono gazon. Obecnie park nie jest pielęgnowany, a jego kompozycja w znacznym stopniu została zatarta. Czytelne są jednak historyczne granice założenia.

 

opr. Piotr Bieruta, Paula Chruściel

Literatura:
Jan Biliński, Lubin i okolice, Wrocław 1976
Nikolaus Henelius, Silesiographia Renovata, p.1, Wratislavie-Lipsiae 1704
Konrad Klose, Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924
Henryk Rusewicz Zamki, dwory i pałace powiatu lubińskiego, Lubin 2009
Zabytki Sztuki w Polsce. Śląsk, (praca zbiorowa pod red. Sławomira Brzezickiego, Christine Nielsen, Grzegorza Grajewskiego, Dietmara Poppa), Warszawa 2006