Raszowa Duża - Cmentarz przykościelny

Raszowa Duża (Groß Reichen)

 

Cmentarz przykościelny
(nr rej.: 930/L z 16.02.1990)

 

W otoczeniu świątyni usytuowany jest cmentarz przykościelny. Założony został w XIV stuleciu, jego powierzchnia zabytkowa wynosi 0,23 ha. Cmentarz otoczony jest kamiennym murem, na jego obszarze znajduje się 18 grobów polskich, 1 grobowiec niemieckiej rodziny Nowack z 1937 roku pomnikowy, 170-letni jesion.

opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Robert Weber Schlesische Schlosser T. 1-3. Dresden 1909-1913
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997

Raszowa Duża - Kościół par. pw. Niepokalanego poczęcia NMP

Raszowa Duża (Groß Reichen)


Kościół par. pw. Niepokalanego poczęcia NMP
(nr rej.: 46/A z 2.02.2001)

 

Świątynia w Raszowej Dużej została zbudowana w końcu XV stulecia. W XVI wieku budynek został przejęty przez ewangelików. W drugiej połowie XVIII stulecia został znacznie przebudowany. Kolejne modernizacje obiektu miały miejsce na początku XX wieku (wieża), w latach 1972-1975 (remont po pożarze z 1969 roku) oraz w 2005 roku.


Kościół jest murowaną, jednonawową budowlą wzniesioną na planie prostokąta. W najniższej kondygnacji, założonej na planie czworoboku, wieży znajduje się zakrystia i kruchta. Korpus budynku wieńczy dach dwuspadowy, wieżę wysmukły dach ostrosłupowy. Wewnątrz świątyni przetrwał drewniany strop oparty na profilowanym słupie, barokowy ołtarz i ambona oraz liczne nagrobki z XVI i XVII stulecia.

opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Robert Weber Schlesische Schlosser T. 1-3. Dresden 1909-1913
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997

Raszowa Duża - Park

Raszowa Duża (Groß Reichen)

 

Park
(nr rej.: 682/L z 27.12.1983)

 

W czasie budowy barokowego pałacu w 1688 roku w Raszowej Dużej powstał również ogród ozdobny. Jego główna część znajdowała się po zachodniej stronie rezydencji. Obszar ogrodu wyznaczała fosa, otaczająca pałacowe założenie. Najprawdopodobniej w drugiej połowie wieku XIX ogród został przekształcony w park naturalistyczny. Wówczas zagospodarowane zostały tereny po zachodniej i południowej stronie założenia. Obszar parku zamykały gęste zadrzewienia oraz ścieżki spacerowe. Obecnie park jest w stanie postępującego zniszczenia. Nie przetrwała większość z zabytkowego drzewostanu, układ spacerowy został w znacznym stopniu zatarty. W składzie gatunkowym drzewostanu najwięcej jest lip drobnolistnych, dębów szypułkowych i lip drobnolistnych.

opr. Piotr Bieruta, Paula Chruściel

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Robert Weber Schlesische Schlosser T. 1-3. Dresden 1909-1913
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997

Raszowa Duża - Ruina pałacu

Raszowa Duża (Groß Reichen)

 

Ruina pałacu
(nr rej.: 957 z 4.10.1961)

 

Rezydencja w Raszowej Dużej wzniesiona została około 1688 roku na zlecenie ówczesnego właściciela dóbr Jana Jerzego von Lüttichau. Był to czworoboczny barokowy pałac z narożnymi ryzalitami w elewacji frontowej. Założenie otaczała fosa, przez którą do pałacu prowadziły mosty. Główny wjazd do obiektu usytuowany był od wschodu. Paradny (wschodni) most posiadał kamienna oprawę, składającą się z kamiennej ażurowej balustrady z sześcioma postumentami. Pałac uległ znacznemu zniszczeniu podczas działań wojennych w 1945 roku. Sukcesywnie niszczony w okresie powojennym został poddany rozbiórce.

opr. Piotr Bieruta

 

 

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Robert Weber Schlesische Schlosser T. 1-3. Dresden 1909-1913
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997

Siedlce - Cmentarz

Siedlce (Zedlitz)

 

Cmentarz
(nr rej.: 842/L z 16.02.1990)

 

Cmentarz w Siedlcach założony został w XIV wieku, wraz z rozbudową związanego z nim kościoła. Cmentarz otacza kamienny mur z bramą wejściową od strony południowo-wschodniej. Powierzchnia zabytku wynosi 0,28 ha. Zachowane nagrobki usytuowane są w jego południowej części. Obecnie cmentarz przykościelny w Siedlcach jest zamknięty dla pochówków. Najstarszy grób pochodzi z 1680 roku, zaś ostatni pochówek z roku 1960. Na jego terenie znajduje się starodrzew liściasty i iglasty.

opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Konstanty Kalinowski Architektura doby baroku na Śląsku, Warszawa 1977
Marlena Kot Zarys historii parafii pw. Michała Archanioła w Siedlacach, Legnica 2004
- (http://poligor.w.interia.pl/praca_historia/INDEX.HTM)
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997
Zabytki Sztuki w Polsce. Śląsk, (praca zbiorowa pod red. Sławomira Brzezickiego, Christine Nielsen, Grzegorza Grajewskiego, Dietmara Poppa), Warszawa 2006

Siedlce - Dzwonnica

Siedlce (Zedlitz)

 

Dzwonnica
(nr rej.: 598/L z 14.04.1981)

 

Po wschodnio-południowej stronie kościoła, przy bramie wejściowej na teren cmentarza usytuowana jest wolno stojąca XIX-wieczna dzwonnica. Wykonana jest z drewna, jej ściany są szalowane deskami z prostokątnymi otworami okiennymi. Budowle wieńczy dach czterospadowy z nadbudówką z dachem dwuspadowym. Połacie dachowe nakryte są blachą (pierwotnie łupkiem). Wewnątrz dzwonnicy umieszczony jest dzwon wykonany w 1925 roku.

opr. Piotr Bieruta

 

 

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Konstanty Kalinowski Architektura doby baroku na Śląsku, Warszawa 1977
Marlena Kot Zarys historii parafii pw. Michała Archanioła w Siedlacach, Legnica 2004
- (http://poligor.w.interia.pl/praca_historia/INDEX.HTM)
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997
Zabytki Sztuki w Polsce. Śląsk, (praca zbiorowa pod red. Sławomira Brzezickiego, Christine Nielsen, Grzegorza Grajewskiego, Dietmara Poppa), Warszawa 2006