Obora - Kościół fil. pw. św. Antoniego

Obora (Oberau)


Kościół fil. pw. św. Antoniego
(nr rej.: 1508 z 27.01.1966)

 

Najstarsze informacje źródłowe o istnieniu kościoła w Oborze pochodzą z 1361 roku. Obecny budynek świątyni wzniesiony został w XV stuleciu. Obiekt przebudowywano w 1524, 1620 (wzniesienie wieży) oraz 1650 roku (budowa szachulcowej partii prezbiterialnej). W 1945 roku kościół doznał znacznych zniszczeń – spłonął dach, zniszczona została część szachulcowa. Świątynię odbudowano w latach 1968-70, rezygnując z odtworzenia XVII-wiecznego kształtu części prezbiterialnej oraz strzelistego, trzykondygnacyjnego hełmu wieży.


Kościół w Oborze zbudowany został z cegły, pokrytej warstwą tynku. Jest świątynią orientowaną, jednoprzęsłową z węższym, prostokątnym w planie prezbiterium. Główne wejście do jego wnętrza mieści się w wieży, która przylega od strony zachodniej do korpusu nawowego. Oskarpowana wieża wzniesiona jest na planie prostokąta w górnej części przechodzącego w ośmiobok. Nawę oraz prezbiterium wieńczą dachy dwuspadowe, wieżę dach ostrosłupowy – wszystkie kryte są blachą. W ścianach świątyni zachowały się płyty nagrobne z początku XVII stulecia.

opr. Piotr Bieruta

 

 

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997

Obora - Park

Obora (Oberau)

 

Park
(nr rej.: 681/L z 27.12.1983)

 

Park naturalistyczny w Oborze otacza ruiny miejscowego dworu. Został założony w drugiej połowie XIX wieku.

Park zajmuje obszar o rzucie zbliżonym do prostokąta. W jego części zachodniej i południowej skoncentrowano drzewostan. Niegdyś przed fasadą dworu znajdował się gazon, wzdłuż obrzeży założenia przebiegała ścieżka spacerowa. Od strony wschodniej i północnej kompleks zamykały wiejskie drogi (istniejące). Pozbawiony należytej opieki park został w znacznym stopniu został zdewastowany - prawie nieczytelny jest układ jego ścieżek spacerowych, zniszczeniu uległ kolisty gazon. Wśród zachowanego drzewostany przeważają: lipy drobnolistne, dęby szypułkowe i klony pospolite.

opr. Piotr Bieruta

 

 

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997

Osiek - Cmentarz przykościelny

Osiek (Ossig)

 

Cmentarz przykościelny
(nr rej.: 932/L z 16.02.1990)

 

Zabytkowy cmentarz przykościelny we wsi Osiek otacza kościół fil. p.w. Chrystusa Króla. Założony został w XIV stuleciu, jego powierzchnia zabytkowa wynosi 0,17 ha. Cmentarz otoczony jest kamiennym murem, w którego południowej części umieszczony został kamienny krzyż pokutny z XIII wieku. Cmentarz jest nieczynny dla pochówków.

opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997

Osiek - Kościół fil. pw. Chrystusa Króla

Osiek (Ossig)


Kościół fil. pw. Chrystusa Króla
(nr rej.: 948 z 13.09.1961)

 

Wzmianka o świątyni w Osieku po raz pierwszy pojawiła się w dokumencie z 1250 roku. Obecny gotycko-barokowy budynek został zbudowany około 1524 roku. Obiekt był przebudowywany i powiększany w 1610 i 1755 roku, restaurowany w XIX stuleciu. W 1945 roku został znacznie zniszczony, odbudowa odbyła się dopiero w latach 1968-70 i 1975-76. Ostatni remont obiektu realizowano od 1997 do 1999 roku.


Kościół jest murowanym, orientowanym budynkiem. Założony został na planie prostokąta z węższym prosto zamkniętym prezbiterium. Korpus główny posiada jedna nawę, jest ona dwuprzęsłowa, zwieńczona sklepieniami krzyżowymi. Prezbiterium jest jednoprzęsłowe, zamknięte także krzyżowo. Od strony zachodniej do nawy przylega wieża, mieszcząca główne wejście do świątyni. Czworoboczna w planie wieża w górnej części przechodzi w ośmiobok. Od strony południowej korpusu świątyni znajduje się dwukondygnacyjna kruchta, od północy do wieży przylega kaplica grobowa z kryptą (obecnie pełni funkcję zakrystii). Ponad korpusem, prezbiterium oraz kruchtą wznoszą się ceramiczne dachy dwuspadowe, ponad kaplicą dach trójpołaciowy. W ścianach świątyni zachowały się ciekawe przykłady sztuki sepulkralnej z XVI i XVII stulecia. Są to płyty nagrobne z XVI i XVII stulecia. Wśród nich na uwagę zasługuje płyta Nickla von Schwenkfelda wraz z małżonką, przedstawionych jako klęczących pod krucyfiksem.

opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997

Pieszków - Cmentarz przykościelny

Pieszków (Petschkendorf)

 

Cmentarz przykościelny
(nr rej.: 933/L z 16.02.1990)

 

Zabytkowy cmentarz w Pieszkowie usytuowany jest w środkowej części miejscowości, przy skrzyżowaniu głównych dróg. Otacza kościół fil. p.w. MB Częstochowskiej. Założony został w XIV stuleciu. Prostokątny w planie teren cmentarza o powierzchni 0,23 ha zamknięty jest kamiennym murem. W jego wschodniej części znajduje się kamienna kapliczka pokutna. Obecnie cmentarz jest nieczynny dla pochówków.

opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Günther Grundmann, Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Provinz Schlesien. Band 3: Der Reg.-Bezirk Liegnitz, Breslau 1891
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006

Pieszków - Kościół fil. pw. MB Częstochowskiej

Pieszków (Petschkendorf)


Kościół fil. pw. MB Częstochowskiej
(nr rej. 849 z 15.02.1961)

 

Najstarsza wzmianka o świątyni w Pieszkowie pojawiła się w dokumencie z 1335 roku. Obecna bryła świątyni składa się z dwóch członów, pochodzących z różnych okresów. Najstarszym elementem jest XV-wieczna wieża, drugi to korpus nawowy, który został wybudowany w miejscu starszego obiektu w XVIII stuleciu. W XIX wieku odbyła się restauracja świątyni, a w latach 70-tych XX wieku remont.


Kościół jest orientowaną, murowaną budowlą, wzniesioną na planie prostokąta z kamienia polnego oraz cegły. Jest przykładem świątyni salowej (nawa oraz prezbiterium stanowią jednolity układ, jednakowe są ich wysokość oraz szerokość). Od strony zachodniej posiada masywną, czworoboczna więżę od strony do północnej i południowej zakrystię oraz kaplice. Elewacje pokryte są tynkiem, oprócz najniższej kondygnacji wieży – gdzie uwidoczniona jest najstarsza struktura świątyni (kamienie polne i piaskowcowe ciosy w narożach). W drugiej kondygnacji wieży znajdują się, wysokie, zamknięte łukiem odcinkowym okna oraz, ponad nimi, tarcze zegarowe. Otwory okienne korpusu nawowego zakończone łukami pełnymi, w przybudówkach zakończone łukami odcinkowymi oraz prostokątne. Budynek świątyni zamyka dach czterospadowy, przybudówki dachy trójpołaciowe, wieżę hełm z ostrosłupowy z latarnią. We wnętrzu, przesklepionym kolebką z lunetami, znajdują się dwie gotyckie rzeźby z około 1500 roku oraz ołtarz główny wykonany w drugiej połowie XVIII stulecia.

opr. Piotr Bieruta

 

 

Literatura:
Günther Grundmann, Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Provinz Schlesien. Band 3: Der Reg.-Bezirk Liegnitz, Breslau 1891
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006