Miłoradzice - Park

Miłoradzice (Mühlrädlitz)

 

Park
(nr rej.: 466/L z 22.09.1976)

 

Park w Miłoradzicach znajduje się we wschodniej części miejscowości, stanowi jedyną pozostałość założenia pałacowo-parkowego. Powstał w połowie XIX stulecia, gdy trwała przebudowa budynku dworu na pałac dla rodu von Uchtritz-Steinkirch. Pałac nie przetrwał do czasów współczesnych.


Park tworzy układ o planie zbliżonym do kwadratu – od strony zachodniej zakończony został szpalerem drzew, od stron pozostałych zamykają go drogi. Plan kompleksu podporządkowany był zasadniczemu elementowi całości, czyli budynkowi rezydencji. Pałac znajdował się w części północnej parku, za jego elewacją ogrodową (południową) usytuowano rozległa polanę, którą okalały gęste zadrzewienia. Uzupełnieniem romantycznego charakteru parku było kamienne mauzoleum - do dzisiaj przetrwały jedynie jego relikty. Podobnie stało się z parkiem. Jest on w znacznym stopniu zniszczony. Większość zabytkowych drzew już nie istnieje, zatarte zostały ścieżki spacerowe, miejsce środkowej polany zajęło boisko sportowe. Wśród nielicznych egzemplarzy zachowanego pierwotnego drzewostanu przeważają graby pospolite, klony pospolite, dęby szypułkowe i lipy szerokolistne.

opr. Piotr Bieruta

 

 

Literatura:
Alexander Duncker Die ländlichen Wohnsitze, Schlösser und Residenzen der ritterschaftlichen Grundbesitzer in der preußischen Monarchie… Berlin 1857 - 1883
Günther Grundmann, Verzeichnis der Kunstdenkmäler der Provinz Schlesien. Band 3: Der Reg.-Bezirk Liegnitz, Breslau 1891
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924
Hanna Kozaczewska-Golasz Mauzolea i kaplice grobowe od XVI do początków XX wieku w dawnym województwie legnickim, Wrocław 2001
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006

Niemstów - Cmentarz przykościelny

Niemstów (Herzogswaldau)

 

Cmentarz przykościelny
(nr rej.: 864/L z 16.02.1990)

 

Zabytkowy cmentarz w Niemstowie otacza kościół fil. p.w. św. Antoniego. Założony został w XIV. Teren cmentarza o powierzchni 0,44 ha, zamknięty jest ceglanym, otynkowanym murem. Na jego terenie znajduje się starodrzew. Cmentarz obecnie jest nieczynny dla pochówków.

opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Alexander Duncker Die ländlichen Wohnsitze, Schlösser und Residenzen der ritterschaftlichen Grundbesitzer in der preußischen Monarchie… Berlin 1857 - 1883
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997

Niemstów - Kościół fil. pw. św. Antoniego

Niemstów (Herzogswaldau)


Kościół fil. pw. św. Antoniego
(nr rej.: 597/L z 14.04.1981)

 

Świątynia w Niemstowie po raz pierwszy wymieniona została w źródłowych dokumentach w 1376 roku. Najstarszy murowany kościół w miejscowości został zbudowany w końcu XIV wieku. Budynek ten przebudowano w pierwszej połowie XVIII stulecia, restaurowano w drugiej połowie XIX wieku i remontowano na przełomie lat 60/70-tych XX wieku.

Budynek kościoła jest orientowany, jednonawowy, założony na planie prostokąta z węższym także prostokątnym prezbiterium. Do prezbiterium, od strony południowej przylega czterokondygnacyjna wieża, od północy zakrystia. Przy wschodniej ścianie korpusu nawowego znajduje się prostokątna kruchta. Bryłę świątyni w narożach opinają przypory. Prezbiterium i nawę wieńczą dachy dwuspadowe. We wnętrzu, ze sklepieniami kolebkowymi z lunetami, zachowało się gotyckie, kamienne sakramentarium, renesansowe oraz barokowe płyty nagrobne i wykonany w pierwszej połowie XVIII wieku ołtarz główny i prospekt organowy.

opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Alexander Duncker Die ländlichen Wohnsitze, Schlösser und Residenzen der ritterschaftlichen Grundbesitzer in der preußischen Monarchie… Berlin 1857 - 1883
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997

Niemstów - Park pałacowy

Niemstów (Herzogswaldau)

 

Park pałacowy
(nr rej.: 464/L z 17.07.1976)

 

Obecny Niemstów składa się z trzech przedwojennych majątków, które przed 1945 rokiem stanowiły odrębne organizmy wiejskie. Był to Niemstów (Herzogswaldau), Zwierzyniec (Dittersbach) i Podgórze (Oberhof). Każda z tych miejscowości posiadała rezydencje pańską z parkowym otoczeniem. Do czasów współczesnych przetrwało założenie pałacowo-parkowe w Podgórzu. Jest ono położone w zachodnim krańcu obecnego Niemstowa.


W Podgórzu znajduje się park naturalistyczny założony w czwartej ćwierci XIX stulecia. Zakomponowany został na kolistym planie wyznaczonym przez kanał wodny. Przy budynku pałacu, po jego południowej stronie znajduje się staw, będący reliktem dawnej fosy. Za stawem mieści się główna część parku, którą obsadzono gęstym drzewostanem (głównie: lipy drobnolistne, graby pospolite, dęby szypułkowe). Obecnie park jest w stanie postępującego zaniedbania. Zniszczeniu uległo wiele zabytkowych drzew, ścieżki spacerowe zostały zarośnięte przez niekontrolowany przyrost krzewów i drzew.

opr. Piotr Bieruta

 

 

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Alexander Duncker Die ländlichen Wohnsitze, Schlösser und Residenzen der ritterschaftlichen Grundbesitzer in der preußischen Monarchie… Berlin 1857 - 1883
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997

Obora - Cmentarz przykościelny

Obora (Oberau)

 

Cmentarz przykościelny
nr rej.: 928/L z 16.02.1990)

 

Zabytkowy cmentarz w Oborze znajduje się jest w środkowej części miejscowości. Otacza kościół fil. p.w. św. Antoniego. Założony został w XIV stuleciu, jego powierzchnia zabytkowa wynosi 0,28 ha. Cmentarz otoczony jest kamiennym, otynkowanym murem, w którym znajdują się dwie furty wejściowe (od północy i południa). Obecnie cmentarz jest nieczynny dla pochówków.

opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997

Obora - Dwór

Obora (Oberau)

 

Dwór
(nr rej.: 726/L z 26.06.1986)

 

Dwór w Oborze został zbudowany około połowy XVIII wieku w miejscu założenia XVI-wiecznego. Obiekt przebudowano w XIX stuleciu. Opuszczony po 1945 roku dwór podzielił los wielu dolnośląskich, prowincjonalnych zabytków rezydencjonalnych – stał się ruiną. Możliwe, że obiekt nie ulegnie zupełnej destrukcji. Od niedawna jest własnością prywatną i prowadzone są w nim prace zabezpieczające.


Dwór wzniesiony został na planie zbliżonym do litery L z cegły i kamieni narzutowych. Posiadał dwie kondygnacje i podpiwniczenie. Układ wnętrz był dwutraktowy. Dekorację otynkowanych elewacji tworzyły nieregularnie rozmieszczone pilastry. Budynek wieńczył wielopołaciowy dach łamany z powiekami.

 

opr. Piotr Bieruta

 

 

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Henryk Rusewicz Świątynie powiatu lubińskiego, Lubin 2006
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997