Krzeczyn Wielki - Kościół fil. pw. św. Marii Dominiki z Mazzarello

Krzeczyn Wielki (Gross Krichen)


Kościół fil. pw. św. Marii Dominiki z Mazzarello
(nr rej.: 856 z 23.02.1961)

 

Najstarsze wzmianki o kościele w Krzeczynie Wielkim pochodzą z 1399 roku. Wówczas zostały mu nadane uprawnienia parafialne. Świątynia jest budowlą gotycką, przebudowana i powiększoną w XVII stuleciu oraz poddaną restauracji w XIX wieku. Został częściowo zniszczony podczas działań wojennych w 1945 roku (destrukcji uległ m.in. ostrosłupowy hełm wieży). Remont obiektu zrealizowano w latach 1959-1960.


Budynek kościoła jest orientowany, wzniesiony na planie prostokąta z kamieni polnych i cegieł z użyciem ciosów kamiennych. Jest budowlą jednonawową z węższym, prostokątnym w planie prezbiterium i zakrystią. Bryłę kościoła od zachodu zamyka potężna pięciokondygnacyjna wieża, zbudowana na planie zbliżonym do kwadratu z kamieni polnych, z wykorzystaniem piaskowcowych ciosów w narożach. Korpus nawowy kościoła, prezbiterium i przybudówki wieńczą ceramiczne dachy dwuspadowe, natomiast wieżę płaski dach drewniany. Do wieży przylega od strony południowej XVII-wieczne, dwukondygnacyjne mauzoleum rodu von Hoberck (obecnie pełni funkcję kaplicy). Wnętrze mauzoleum posiada sklepienie krzyżowe wsparte na centralnym filarze. W kondygnacji dolnej znajduje się krypta przekryta sklepieniami kolebkowymi.


Wewnątrz kościoła zachowało się interesujące wyposażenie pochodzące z okresu nowożytnego. Są to renesansowe bogato zdobione rzeźbiarsko i polichromowane ołtarz i ambona, barokowa, dekorowana ornamentem roślinnym loża kolatorska z przełomu XVII i XVIII stulecia oraz piaskowcowe płyty nagrobne (Krzysztofa von Brauchitscha z około 1600 roku i Ewy von Brauchitsch z domu von Bock – żony Krzysztofa również z około 1600 roku).

opr. Piotr Bieruta

 

 

Literatura:
Henryk Ciesielski, Hanna Wrabec Katalog zabytkowych ogrodów i parków województwa legnickiego, Legnica 1997
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924
Hanna Kozaczewska-Golasz Mauzolea i kaplice grobowe od XVI do początków XX wieku w dawnym województwie legnickim, Wrocław 2001
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Robert Weber Schlesische Schlosser T. 1-3. Dresden 1909-1913
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997
Zabytki Sztuki w Polsce. Śląsk, (praca zbiorowa pod red. Sławomira Brzezickiego, Christine Nielsen, Grzegorza Grajewskiego, Dietmara Poppa), Warszawa 2006