Czerniec - Kościół fil. pw. MB Wspomożenia Wiernych

Czerniec (Schwarzau)


Kościół fil. pw. MB Wspomożenia Wiernych
(nr rej.: 595 z 14.04.1981)

 

Świątynia w Czerńcu wzniesiona została w 1794 roku jako zbór ewangelicki w miejscu wcześniejszego kościoła (pierwszy wzmiankowany już w 1240 roku, kolejny fundowany przez rodzinę von Stosch w 1534 roku). XVI-wieczy budynek świątyni uległ zniszczeniu w wyniku pożaru w 1734 roku. Fundamenty tej świątyni wykraczają poza plan obecnego założenia. Inicjatorem odbudowy kościoła, w formie która przetrwała do czasów obecnych, był Heinrich Gottlieb Nickisch von Rosenegk – w latach 1764 – 1794 starosta lubiński. Od roku 1994 do 2003 roku w świątyni prowadzone były prace remontowe, polegające min. na: wzmocnieniu konstrukcji fundamentów i ścian, naprawie i wzmocnieniu więźby dachowej, położeniu nowych tynków wewnętrznych i zewnętrznych.


Kościół jest budowlą murowaną z cegły i kamienia polnego, wzniesioną na planie wydłużonego ośmioboku. W elewacjach znajdują się zamknięte odcinkowo otwory okienne i prostokątne otwory drzwiowe. Skromna dekoracja zewnętrzna to lizeny, opaski okienne i profilowany gzyms. Główne (wschodnie) wejście do świątyni ujmuje para przyściennych kolumn. Bryłę budowli wieńczy ośmiopołaciowy dach z powiekami. W salowym wnętrzu budynku znajduje się zakrystia, kruchta oraz piętrowe empory od strony wschodniej i zachodniej. Wśród wyposażenia wnętrza wyróżniają się: klasycystyczny ołtarz główny z około 1830 roku, krzyż ołtarzowy z II połowy XVII wieku, klasycystyczna chrzcielnica oraz inskrypcyjne i całopostaciowe płyty nagrobne z XVI-XVIII wieku. Najbardziej interesującym zabytkiem sztuki sepulkralnej jest piaskowcowe epitafium dziecięce Anny von Stosch († 1582). Epitafium to zostało odnalezione w 1999 roku podczas prac remontowych przy fundamentach kościoła.

opr. Piotr Bieruta

 

 

Literatura:
Marlena Kot Zarys historii parafii p.w. Michała Archanioła w Siedlcach, Legnica 2004 - (http://poligor.w.interia.pl/praca_historia/INDEX.HTM)
Konrad Klose Beiträge zur Geschichte der Stadt Lüben, Lüben 1924
Maciej Hoffman Ścieżka dydaktyczna. Poznajemy swoją miejscowość i okolicę, Legnica 2003 - (http://katecheza.siedlce.w.interia.pl/scenariusz/index.htm)
Jerzy Pilch Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa 2005
Grzegorz Polewczyk Oswajanie obcej przestrzeni kulturowej. Przykład wsi Czerniec na Dolnym Śląsku, Poznań 2005 – (http://poligor.w.interia.pl/)
Wykaz zabytkowych cmentarzy w Polsce. Województwo Legnickie w Studia i Materiały 4/19 (7) (praca zbiorowa pod red. Andrzeja Michałowskiego), Warszawa 1997
Zabytki Sztuki w Polsce. Śląsk, (praca zbiorowa pod red. Sławomira Brzezickiego, Christine Nielsen, Grzegorza Grajewskiego, Dietmara Poppa), Warszawa 2006