Ścieżki przyrodnicze

W obrębie doliny Odry, na obszarze powiatu lubińskiego najcenniejsze przyrodniczo i o największych walorach krajobrazowych są trzy obszary starorzeczy, bagien, łąk i lasów. Pierwszy znajduje się na północ od Orska, następny na wysokości wsi Chełm, trzeci w zakolu Odry pomiędzy Ciechłowicami i Chobienią. Taki krajobraz sprzyja rzadkim gatunkom ptaków drapieżnych. Obserwować tu można w locie patrolowym kanie czarne i rude, zaś trzmielojady wypatrują os i trzmieli, których larwami karmią pisklęta. Błotniaki stawowe chwytają ofiary nad szuwarem, w którym zakładają gniazda, lecz najczęściej polują na polach uprawnych. Gnieżdżą się tu myszołowy i jastrzębie, rzadko sokoły, kobuzy. Wytrwały obserwator wypatrzy także bielika, największego krajowego ptaka drapieżnego, a także bajecznie kolorowego zimorodka polującego nad wodą na małe rybki.

Ścieżka przyrodnicza „Krajobrazy Nadodrzańskie – Chełm”

Ścieżka przyrodnicza „Krajobrazy Nadodrzańskie – Chełm”

 

Trasa ścieżki wiedzie przez obszar Natura 2000 „Łęgi Odrzańskie”. Rozpoczyna się w pobliżu przystanku PKS we wsi Chełm (na północny – wschód od niego), oznaczona jest zielonym ukośnym paskiem na białym tle. Początkowo wiedzie na południe, wzdłuż starorzecza, następnie na wschód po czym zawraca w kierunku zachodnim, dalej prowadzi na północ aż do koryta Odry, ponownie zawraca i biegnie na południe do miejsca wyjścia (ścieżka tworzy pętlę). Na trasie ścieżki zlokalizowanych jest 12 stanowisk obserwacyjnych. Długość ścieżki wynosi 5 km. Na jej obszarze rozlewiska Odry i łęgi topolowe pod Chełmem tworzą specyficzną mozaikę środowisk, co sprzyja dużej różnorodności gatunkowej spotykanych tu ptaków (wrona siwa, zimorodek, kaczka krzyżówka, cyranka, cyraneczka, płaskonos, krakwa, czernica, głowienka, tracz nurogęś, gągoł, łabędź krzykliwy i niemy, brodźce, sieweczki, czajki, gęsi, żurawie, świerszczak, strumieniówka, rokitniczka, łozówka, potrzos, muchołówki, strzyżyk, bielik, bocian biały, czapla siwa, kania ruda, kania czarna, dzięcioł duży, dzięcioł średni, dzięciołek, dzięcioł czarny, dzięcioł zielony, dzięcioł zielonosiwy, kruk).

Wędrując ścieżką warto też zwrócić uwagę na:
- pastwiska z kępami drzew (wiązów i dębów) – niska ruń z uwagi na tradycyjny wypas koni, bydła (stanowisko obserwacyjne 1),
- drobne starorzecza będące pod wpływem ocienienia – zbiorowiska rzęs i spirodeli, bogactwo płazów: żaby brunatne i zielone (stanowisko obserwacyjne 2),
- charakterystyczne ptaki Doliny Odry – wrony siwe (stanowisko obserwacyjne 3),
- rozległe płaty szuwaru gliceriowego, mozgi trzcinowatej i tataraku (stanowisko obserwacyjne 4),
- płaty grążela żółtego (stanowisko obserwacyjne 5),
- obserwacje zimorodka w terytorium lęgowym (stanowisko obserwacyjne 6),
- zależność składu gatunkowego drzewostanu i runa leśnego od nachylenia i ekspozycji (stanowisko obserwacyjne 7),
- rozległe płaty zbiorowiska leśnego (grądy z udziałem lipy drobnolistnej) i sadzonej sosny (stanowisko obserwacyjne 8),
- zbiorowiska łąkowe (stanowisko obserwacyjne 9),
- drobne starorzecza z roślinnością bagienną: zbiorowiska ponikła sutkowatego i sitowca (stanowisko obserwacyjne 10),
- wpływ zmian poziomu wody na stratyfikację zbiorowisk roślinnych: od zbiorowisk wodnych przez szuwarowe, do turzycowisk i łąk (stanowisko obserwacyjne 11),
- zbiorowiska łąk świeżych na wałach przeciwpowodziowych (stanowisko obserwacyjne 12).

opr. Piotr Bieruta

Źródło informacji: A. Chlebowski, I. Krukowska – Szopa, A. Szlachetka, A. Zawadka, Ścieżka przyrodnicza „Krajobrazy Nadodrzańskie – Chełm”, Rudna 1996.

Ścieżka przyrodnicza „Krajobrazy Nadodrzańskie – Orsk”

Ścieżka przyrodnicza „Krajobrazy Nadodrzańskie – Orsk”

 

Trasa ścieżki wiedzie przez obszar Natura 2000 „Łęgi Odrzańskie”. Rozpoczyna się w miejscowości Orsk, obok Ośrodka Kultury i Sportu, wiedzie – początkowo drogą, mijając Kanał Południowy – do miejscowości Dębinki, idąc dalej docieramy do wałów przeciwpowodziowych i koryta Odry, skąd ścieżka zawraca do miejscowości Orsk. Na trasie ścieżki zlokalizowanych jest 12 stanowisk obserwacyjnych, ścieżka jest oznakowana znakiem zielonego ukośnego pasa na białym tle. Długość ścieżki wynosi 8 km. Pokonując trasę mamy okazję podziwiać starorzecza doliny Odry z bogatą ornitofauną i rzadkimi roślinami. Zobaczyć możemy np. kotewkę, orzech wodny czy grzybień biały. Podczas wędrówki po ścieżce zapoznajemy się z ekosystemem lasów nadodrzańskich, chronionymi roślinami, mamy tez wiele okazji do obserwacji różnych gatunków ptaków.

Na ścieżce warto zwrócić uwagę na:
- gniazda bociana białego – ptaka wilgotnych łąk (stanowisko obserwacyjne 1),
- roślinność wolno płynącego cieku (jaskry wodne, rzęśle), godowiska rzekotki, grzebiuszki i kumaka (stanowisko obserwacyjne 2),
- roślinność wodną i bagienną na starorzeczach bez przepływu - trzcinowiska, manna, mozga, turzyce (stanowisko obserwacyjne 3),
- ptaki środowisk wodno-błotnych: bączek, wodnik, łyska, błotniak stawowy, trzciniak, rokitniczka, potrzos (stanowisko obserwacyjne 4),
- ptaki wodno-błotne starorzecza pod Dębnikami: kokoszka, łyska, bąk, brzęczka, perkozek, zimorodek, strumieniówka, świerszczak (stanowisko obserwacyjne 5),
- tendencje dynamiczne lasów liściastych w międzywalu - udział lipy drobnolistnej, klonu polnego, wiązu pospolitego (stanowisko obserwacyjne 6),
- krajobraz łąk i zadrzewień w międzywalu Odry na niżej położonych terenach (stanowisko obserwacyjne 7),
- układ strefowy roślinności błotnej, bagiennej i wodnej charakterystyczny dla międzywala środkowej Odry, szuwary wysokoturzycowe, szuwary właściwe, pneuston (stanowisko obserwacyjne 8),
- zbiorowisko roślin wodnych z udziałem salwinii pływającej, pływacza zwyczajnego, spirodeli, rzęsy drobnej i trójrowkowej, żabiścieku pływającego otoczone zaroślami wierzby łozy (stanowisko obserwacyjne 9),
- zbiorowiska roślin wodnych z udziałem kotewki wodnej, grzybienia białego, grążela żółtego i wywłóczników na największym starorzeczu w pobliżu przysiółka Dębniki (stanowisko obserwacyjne 10),
- ugrupowania ptaków krajobrazu rolniczego: przepiórka, kuropatwa, skowronek, pliszka żółta, gąsiorek, srokosz, potrzeszcz, ortolan, trznadel (stanowisko obserwacyjne 11),
- struktura i funkcja zabudowy technicznej koryta Odry – oznakowanie żeglugi, ostrogi, narzut kamienny (stanowisko obserwacyjne 12).

opr. Piotr Bieruta

Źródło informacji: A. Chlebowski, I. Krukowska – Szopa, A. Szlachetka, A. Zawadka, Ścieżka przyrodnicza „Krajobrazy Nadodrzańskie – Chełm”, Rudna 1996.