opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Wilfried Koch Style w architekturze, Warszawa 1996
Stefan Kozakiewicz Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 1996
Zdzisław Mączeński Elementy i detale architektoniczne w rozwoju historycznym, Warszawa 2005

SKLEPIENIE

Sklepienie - krzywiznowe przekrycie budynku. Jest to wykonana z kamienia naturalnego, sztucznego lub cegły konstrukcja, której elementy – przenosząc obciążenie – wywierają równocześnie rozpór (nacisk boczny) oddziałujący z kolei na podpory. Sklepienie wspierać się może na ścianach albo na słupach, przyporach, łękach, belkach.

SKLEPIENIE GWIAŹDZISTE

Sklepienie gwiaździste - sklepienie powstałe z rozwinięcia sklepienia krzyżowo - żebrowego (lub żaglowego) przez taki podział kozubka żebrami przekątnymi i przyczepnymi, że powstaje rysunek gwiazdy. Późnogotyckie sklepienia gwiaździste mają często tzw. żebro wiodące, przebiegające przez całą długość wnętrza.

SKLEPIENIE KOLEBKOWE

Sklepienie kolebkowe - sklepienie o kształcie połowy walca (bywa także zakreślone po innej krzywiźnie). Takie sklepienia wzmacniano niejednokrotnie gurtami, czyli łękami wzmacniającymi, przebiegającymi między filarami. Sklepienie kolebkowe stosowano w architekturze etruskiej i rzymskiej, powszechnie zaś w romańskiej.

SKLEPIENIE KRZYŻOWE

Sklepienie krzyżowe - sklepienie powstające z przenikania się dwóch sklepień kolebkowych ustawionych prostopadle i zestawione z czterech kozubków. Całość obciążeń tego sklepienia przenosi się na punkty nasadowe narożników lub na narożne filary. Sklepienie krzyżowe było powszechnie stosowane z budownictwie romańskim.

SKLEPIENIE KRZYŻOWO-ŻEBROWE

Sklepienie krzyżowo-żebrowe - rodzaj sklepienia żebrowego o czterech gurtach i dwóch żebrach po przekątnej. W sklepieniach żebrowych elementami przenoszącymi obciążenie są żebra.

SKLEPIENIE SIECIOWE

Sklepienie sieciowe - sklepienie w kształcie sklepienia kolebkowego z lunetami – o żebrach przecinających się ukośnie, równolegle lub krzywo linijnie, co nadaje mu kształt sieci.