opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Wilfried Koch Style w architekturze, Warszawa 1996
Stefan Kozakiewicz Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 1996
Zdzisław Mączeński Elementy i detale architektoniczne w rozwoju historycznym, Warszawa 2005

OCULUS

Oculus - okrągły lub owalny nie zamykany otwór o niezdobionym obramieniu umieszczony u szczytu kopuły albo w ścianie, doprowadzający światło i powietrze do wnętrza.

ORIENTOWANIE

Orientowanie (łac. Oriens – wchód) – ustawianie budynku na osi wschód-zachód. Kościół orientowany ma prezbiterium zwrócone na wschód.

ORNAMENT OKUCIOWY

Ornament okuciowy - późnorenesansowy ornament składający się z motywów naśladujących płaskie żelazne okucia, wycięte w kształcie listew i ażurowych plakiet, wśród których występują m.in. kaboszony, małe rauty i motywy imitujące główki gwoździ, nitów, bulli itp., a jako motywy towarzyszące maszkarony, lwie głowy, motywy fantastyczne, groteskowe, roślinne itp.

PALISADA

Palisada - to ogrodzenie z drewnianych, ostro zakończonych pali, wbitych jeden przy drugim używane jako defensywna struktura. Jest jedną z prymitywnych konstrukcji obronnych, wykorzystywanych nieprzerwanie do XIX w. W średniowieczu palisady były stosowane w obronie grodów. W warunkach ustabilizowanych frontów lub w wypadku obrony wąskich przejść odgrywały rolę fortyfikacyjnej zapory przeciwpiechotnej, niekiedy wyposażonej w strzelnice. Łatwa w konstrukcji, tania, ale podatna na ogień i raczej nietrwała palisada szczególnie często służyła jako tymczasowe zabezpieczenie lub element fortyfikacji polowych. Palisady wykonywano jako pojedyncze, podwójne (palanki) lub wielo-szeregowe. Typowa konstrukcja palisady składa się z małych lub średnich pni drzew wyrównanych pionowo, bez rozmieszczania pośrodku. Pnie są naostrzone i są czasem wzmacniane dodatkową konstrukcją.

PALMETA

Palmeta - motyw dekoracyjno- zdobniczy w postaci stylizowanego, wachlarzowo rozpostartego, symetrycznego liścia palmy, występujący pojedynczo lub szeregowo (w ornamencie ciągłym), stosowany w architekturze od starożytności po czasy nowożytne.

PANNEAU

Panneau - płycina o kształcie pola kwadratowego lub prostokątnego, utworzona w następstwie architektonicznego podziału powierzchni ściany lub boazerii, otoczona obramieniem drewnianym, stiukowym lub niekiedy kamiennym, pokryta płaskorzeźba lub malowidłem. Stanowi charakterystyczny element dekoracji wnętrz w okresie baroku i rokoka.

Więcej artykułów…

  1. PANOPLIA
  2. PAŁAC
  3. PIERZEJA
  4. PILASTER