opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Wilfried Koch Style w architekturze, Warszawa 1996
Stefan Kozakiewicz Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 1996
Zdzisław Mączeński Elementy i detale architektoniczne w rozwoju historycznym, Warszawa 2005

LUKARNA

Lukarna - niewielkie okienko na dachu, często otoczone ozdobnym obramieniem. Lukarna stosowana była już w architekturze gotyku, później renesansu, najpowszechniej jednak w architekturze baroku i rokoka, głównie w mansardowych dachach budowli pałacowych i kamienic mieszczańskich.

ŁUK

Łuk - łęk; jeden z najważniejszych elementów architektonicznych, o wyjątkowym znaczeniu dla ukształtowania obiektów budownictwa poszczególnych epok, zazwyczaj zakrzywiony i podparty na obu końcach, konstrukcyjny, służący głównie do przekrywania otworów, wzmacniania ścian oraz w sklepieniach do przenoszenia na boki ciężaru własnego i dźwiganego.

MANIERYZM

Manieryzm - termin, jakim określa się zjawiska w sztuce europejskiej XVI wieku. Dyskusyjny pozostaje zarówno sam termin, jak i jego zakres oraz geneza zjawiska nim określanego. Najogólniej poprzez pojęcie to rozumie się styl, występujący w od ok. 1520 do końca XVI wieku i charakteryzujący się dążeniem do doskonałości formalnej i technicznej, a także wysubtelnieniem, wyrafinowaniem, wykwintnością i swobodą form.

MANSARDA

Mansarda - poddasze użytkowe (zwykle pomieszczenie mieszkalne), znajdujące się w kondygnacji strychowej, w obrysie dachu mansardowego, czyli łamanego.

MANSARDOWY DACH

Mansardowy dach - dach łamany, zbudowany z dwóch oddzielonych od siebie gzymsem powierzchni połaci dachowych. Dach mansardowy może być dachem dwu- lub czterospadowym. François Mansart, francuski architekt okresu baroku, spopularyzował to rozwiązanie konstrukcyjne, wykorzystując poddasze jako część użytkową.

MANSWERK

Maswerk - gotycki element dekoracji architektonicznej, kuty na przestrzał w kamieniu lub opracowany w cegle, komponowany przeważnie z odcinków łuku i laskowań. Pierwotnie maswerk wypełniał głównie przestrzeń pod łukiem łączącym bliźniacze otwory okienne, później służył także do rozczłonkowania ściany, wypełniania balustrad, itp. Rzeźbiony w drewnie spotykany jest często w ołtarzach i meblarstwie gotyckim.