opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Wilfried Koch Style w architekturze, Warszawa 1996
Stefan Kozakiewicz Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 1996
Zdzisław Mączeński Elementy i detale architektoniczne w rozwoju historycznym, Warszawa 2005

HEŁM

Hełm - bogato plastycznie ukształtowane zwieńczenie wieży albo latarni, zwykle pokryte blachą, ale także dachówką lub gontem. W architekturze średniowiecznej Europy hełmy miały najczęściej formy smukłego ostrosłupa lub stożka. W okresie późnego gotyku były nieraz bogato rozczłonkowane za pomocą mniejszych wieżyczek, sterczyn itp. W renesansie hełm upodobnił się do prostych brył geometrycznych, a w baroku przyjęły formy baniaste, cebulaste lub gruszkowate, zdobione latarniami i galeryjkami.

KALENICA

Kalenica - górna pozioma krawędź dachu, na styku płaszczyzn połaci; stanowi grzbiet dachu.

KAPITEL

Kapitel - głowica - (łac. caput – głowa) element architektoniczny: górna, wydzielona i plastycznie ukształtowana część kolumny; na głowicy opierają się bezpośrednio belki architrawu, stropu lub łęki arkady.

KAPITEL JOŃSKI

Kapitel joński - między ornamentowanym zwykle echinusem i abakusem posiada charakterystyczne ślimacznice, występujące symetrycznie z dwóch stron poza profil echinusa, a wyprowadzone ze środka leżącej „poduszki”. Głowica narożna ukształtowana jest tak, aby ślimacznice można było widzieć również z boku.

KAPITEL KORYNCKI

Kapitel koryncki - wyższy od jońskiego, ma kształt odwróconego dzwonu. Rozwinął się prawdopodobnie z kapitelu jońskiego, czego dowodem są małe ślimacznice zachowane w jego górnej części, podtrzymujące naroża abakusa. Od dołu głowicę otacza szereg rzeźbionych liści akantu. Niekiedy głowice korynckie pozbawione są ślimacznic, zastąpionych stylizowanymi liśćmi palmy.

KARIATYDA

Kariatyda - podpora architektoniczna w formie postaci kobiety dźwigającej na głowie element architektoniczny (belkowanie, nadwieszona kondygnacje budynku, balkonu). Odmianą kariatydy jest kanefora – podpora architektoniczna w formie postaci kobiecej niosącej na głowie kosz z owocami lub kwiatami.