opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Wilfried Koch Style w architekturze, Warszawa 1996
Stefan Kozakiewicz Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 1996
Zdzisław Mączeński Elementy i detale architektoniczne w rozwoju historycznym, Warszawa 2005

ZAKRYSTIA

Zakrystia - pomieszczenie boczne w kościele przylegające do prezbiterium i połączone z nim przejściem, przeznaczone do przechowywania szat i sprzętów liturgicznych.

ZAMEK

Zamek - rodzaj twierdzy, obiekt warowny, stanowiący zamknięty zespół urządzeń obronnych oraz zabudowań mieszkalnych. Zamki wznoszono ze względów obronnych w ważnych punktach strategicznych oraz jako reprezentacyjne siedziby władców, przedstawicieli władzy państwowej , magnatów oraz dostojników świeckich i kościelnych.

ZWORNIK

Zwornik - szczytowy kliniec łuku lub niektórych typów sklepienia, zazwyczaj bogato profilowany i ozdobiony dekoracją rzeźbiarską, wykonywany z ceramiki lub kamienia, charakterystyczny zwłaszcza dla gotyckich sklepień krzyżowo-żebrowych.

ZWORNIK SKLEPIENNY

Zwornik sklepienny - klucz sklepienny; element łęku: środkowy kliniec w szczycie arkady lub na skrzyżowaniu żeber gotyckiego sklepienia. Kładziony jako ostatni, spaja konstrukcję w całość. Często akcentowany jest kształtem odrębnym i zdobiony rzeźbionym ornamentem.