opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Wilfried Koch Style w architekturze, Warszawa 1996
Stefan Kozakiewicz Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 1996
Zdzisław Mączeński Elementy i detale architektoniczne w rozwoju historycznym, Warszawa 2005

STALLE

Stalle - drewniane lub kamienne ławy ustawiane pod ścianami prezbiterium, przeznaczone dla uczestniczącego w nabożeństwach duchowieństwa, występujące głównie w kościołach katedralnych, klasztornych i kolegiatach. Stalle miały zazwyczaj bogate formy architektoniczno-plastyczne.

STIUK

Stiuk - materiał zdobniczy w postaci tynku szlachetnego nakładanego na ściany i elementy architektoniczne we wnętrzach. Stiuk naśladuje swym wyglądem i faktura marmur lub inny kamień, a jego zewnętrzna warstwa jest wykonywana z wapna, pyłu marmurowego, gipsu alabastrowego i kleju kostnego z domieszką różnych barwideł. Warstwa ta jest po stwardnieniu dokładnie szlifowana i polerowana. Stiuk jest stosowany do formowania różnych motywów dekoracji architektonicznej – ornamentalnych i figularnych, a także elementów architektonicznych.

SYGNATURKA

Sygnaturka - wieżyczka usytuowana na dachu kościoła, zwykle na prezbiterium lub nad skrzyżowaniem nawy głównej i transeptu, mieszcząca mały dzwon kościelny, tak samo nazywany.

SZACHULEC

Szachulec - glina wymieszana z sieczką, z trocinami lub wiórami czy też zarzucona na plecionkę z witek lub trzciny. Rezultatem jest specyficzny wizerunek otynkowanego zwykle na biało budynku poprzecinanego ciemnymi od dziegciu belkami, ułożonymi w kratownicę z ukośnymi wsparciami.

SZTUKATERIE

Sztukaterie - gipsowe odlewy dekoracyjne elementów powierzchni tynkowej, np. gzymsy, opaski, rozety, zamocowane do muru ocynkowanymi hakami lub śrubami albo spojone z podłożem zaprawa gipsową.

SŁUŻKA

Służka - w architekturze gotyckiej pionowe, cienkie elementy kamienne lub ceglane o przekroju wałka albo półwałka, zespolone z filarem wolno stojącym lub przy siennym, pełniące statyczną funkcję przenoszenia nań ciężaru sklepienia krzyżowo-żebrowego.