opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Wilfried Koch Style w architekturze, Warszawa 1996
Stefan Kozakiewicz Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 1996
Zdzisław Mączeński Elementy i detale architektoniczne w rozwoju historycznym, Warszawa 2005

PILASTER

Pilaster - płaski filar przyścienny, który pełni funkcję podpory lub elementu dekoracyjnego podziału powierzchni ściany albo też obie te funkcję łącznie. Jest również stosowany jako element obramienia otworów bramowych, drzwiowych i okiennych. Składa się z głowicy, gładkich lub żłobkowanych trzonów, oraz z bazy lub cokołu. Występuje najczęściej w połączeniu z belkowaniem, rzadziej z łukiem.

PINAKIEL

Pinakiel - fiala; gotycki i neogotycki dekoracyjny element architektoniczny w formie smukłej kamiennej sterczyny w czworobocznym trzonie z szeregami żabek na krawędziach oraz kwiatonem u szczytu. Pinakiel stanowi ozdobne zwieńczenie portali, szczytów, wimperg, wieżyczek naroży i przypór w gotyckich i neogotyckich budowlach sakralnych i świeckich.

PODCIEŃ

Podcień - podniesienie; przestrzeń w dolnej części budynku powstała przez cofnięcie jego ściany (lub ścian) zewnętrznej na przestrzeni od poziomu przylegającego terenu (najczęściej chodnika ulicznego) do wysokości nie przekraczającej na ogół dwóch kondygnacji, zazwyczaj jednak parteru. Podcień stosuje się ze względu na przestrzenne ukształtowanie budynku oraz ze względów użytkowych.

POLICHROMIA

Polichromia - w architekturze wielobarwne malowidło zdobiące ściany budowli.

POMARAŃCZARNIA

Pomarańczarnia (oranżeria) - budynek ogrodowy, parterowy, wolno stojący lub połączony z tarasem, ogrzewany.

PORTAL

Portal - architektoniczno-rzeźbiarskie obramienie otworu drzwiowego, często ukształtowane dekoracyjnie z zastosowaniem form danego stylu architektonicznego.