opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Wilfried Koch Style w architekturze, Warszawa 1996
Stefan Kozakiewicz Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 1996
Zdzisław Mączeński Elementy i detale architektoniczne w rozwoju historycznym, Warszawa 2005

PORTYK

Portyk - zewnętrzna, jedno lub dwukondygnacyjna, wysunięta ku przodowi albo wgłębiona część budynku otwarta przynajmniej z jednej strony i mająca tu kolumnadę lub szereg słupów, często zwieńczona trójkątnym frontem. Funkcją portyku jest osłona wejścia do budynku.

PREZBITERIUM

Prezbiterium - (łac. - zgromadzenie starszych), inaczej chór - część przeznaczona dla duchowieństwa w świątyniach chrześcijańskich, mieszcząca ołtarz główny, stalle i niekiedy tron biskupi; zwykle sytuowana na przedłużeniu nawy głównej, najczęściej od wschodu, w związku ze zwyczajem orientowania kościołów. Od części kościoła przeznaczonej dla wiernych prezbiterium bywa wyodrębnione lekkim podwyższeniem podłogi, balustradą i łukiem tęczowym. W niektórych kościołach romańskich występowały dwa prezbiteria - od wschodu i zachodu - dając budowlom nazwę kościołów dwuchórowych.

PRZEDBRAMIE

Przedbramie - jest to umocnienie bramy warownej w średniowiecznych murach obronnych (miejskich lub zamkowych) w postaci warownej przybudówki. Z przedbramia rozwinęła się z czasem forma barbakanu. Przykład zachowanego do dziś przedbramia stanowi przedbramie Bramy Krakowskiej w Lublinie.

PRZĘSŁO

Przęsło - powtarzający się człon jakiejś konstrukcji (np. sklepienia, podciągu) zawarty w przedziale między sąsiadującymi podporami.

PRZYPORA

Przypora - skarpa; pionowy element konstrukcyjny, podpora w postaci filara przyściennego o boku zewnętrznym ukośnie ściętym lub ukos owym. Zadaniem przypory jest wzmocnienie ściany budynku lub muru wolno stojącego oraz przenoszenie ciężaru sklepień budowli na podłoże. Przypora stanowi podstawowy element konstrukcji filarowo - skarpowej, charakterystycznej dla architektury i budownictwa gotyku.

PUTTO

Putto - motyw dekoracyjny przedstawiający uskrzydloną postać małego pulchnego dziecka lub aniołka, powszechnie stosowane w malarstwie i rzeźbie od okresu renesansu.