opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Wilfried Koch Style w architekturze, Warszawa 1996
Stefan Kozakiewicz Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 1996
Zdzisław Mączeński Elementy i detale architektoniczne w rozwoju historycznym, Warszawa 2005

PALISADA

Palisada - to ogrodzenie z drewnianych, ostro zakończonych pali, wbitych jeden przy drugim używane jako defensywna struktura. Jest jedną z prymitywnych konstrukcji obronnych, wykorzystywanych nieprzerwanie do XIX w. W średniowieczu palisady były stosowane w obronie grodów. W warunkach ustabilizowanych frontów lub w wypadku obrony wąskich przejść odgrywały rolę fortyfikacyjnej zapory przeciwpiechotnej, niekiedy wyposażonej w strzelnice. Łatwa w konstrukcji, tania, ale podatna na ogień i raczej nietrwała palisada szczególnie często służyła jako tymczasowe zabezpieczenie lub element fortyfikacji polowych. Palisady wykonywano jako pojedyncze, podwójne (palanki) lub wielo-szeregowe. Typowa konstrukcja palisady składa się z małych lub średnich pni drzew wyrównanych pionowo, bez rozmieszczania pośrodku. Pnie są naostrzone i są czasem wzmacniane dodatkową konstrukcją.

PALMETA

Palmeta - motyw dekoracyjno- zdobniczy w postaci stylizowanego, wachlarzowo rozpostartego, symetrycznego liścia palmy, występujący pojedynczo lub szeregowo (w ornamencie ciągłym), stosowany w architekturze od starożytności po czasy nowożytne.

PANNEAU

Panneau - płycina o kształcie pola kwadratowego lub prostokątnego, utworzona w następstwie architektonicznego podziału powierzchni ściany lub boazerii, otoczona obramieniem drewnianym, stiukowym lub niekiedy kamiennym, pokryta płaskorzeźba lub malowidłem. Stanowi charakterystyczny element dekoracji wnętrz w okresie baroku i rokoka.

PANOPLIA

Panoplia - element zdobniczy, charakterystyczny dla renesansowej i barokowej dekoracji wnętrz, mający formę kwadratowej, prostokątnej lub owalnej płyciny, w którą jest wpompowany motyw dekoracyjno – zdobniczy w postaci zbioru krzyżujących się składników uzbrojenia – różnego rodzaju oręża, zbroi, tarcz, proporców, sztandarów itp.

PAŁAC

Pałac - okazała, reprezentacyjna budowla mieszkalna bez umocnień obronnych, od XIX wieku również nazwa okazalszych gmachów urzędowych i użyteczności publicznej. Pałac historyczny składa się na ogół z korpusu głównego, skrzydeł bocznych usytuowanych w stosunku do korpusu głównego pod kątem prostym i przylegających do niego, albo też podobnie usytuowanych, lecz wolnostojących oficyn oraz zawartego między korpusem głównym i skrzydłami lub oficynami dziedzińca wjazdowego.

PIERZEJA

Pierzeja - ciąg frontowych elewacji stanowiący jedną stronę placu lub rynku, traktowany jako całość przestrzenna.