opr. Piotr Bieruta

Literatura:
Wilfried Koch Style w architekturze, Warszawa 1996
Stefan Kozakiewicz Słownik terminologiczny sztuk pięknych, Warszawa 1996
Zdzisław Mączeński Elementy i detale architektoniczne w rozwoju historycznym, Warszawa 2005

BASTEJA

Basteja - budowla fortyfikacyjna, będąca murowanym lub ziemnym umocnieniem w formie niskiej, przysadzistej baszty obronnej. Zbudowana na planie półkola, wieloboku lub podkowy, wysunięta przed mur obronny, była stanowiskiem ogniowym artylerii, blokującym dostęp do linii umocnień obronnych.

BASZTA ŁUPINOWA

Baszta łupinowa - baszta w murze obronnym otwarta od strony wewnętrznej zamku.

BIFORIUM

Biforium - dwudzielne, przedzielone pośrodku pionowo kolumienką lub słupkiem arkadowe okno albo przezrocze romańskie lub gotyckie.

BLANKI

Blanki - krenelaż; zębate zwieńczenie średniowiecznych murów lub baszt obronnych, z rytmicznie rozmieszczonymi prostokątnymi prześwitami. Blanki pełniły funkcję osłony strzelających przez prześwity łuczników.

BLENDA

Blenda - otwór ślepy; płytka wnęka w murze o kształcie arkady lub okna, stosowana zazwyczaj w elewacjach budynków jako element dekoracyjny, rzadziej ze względów techniczno-praktycznych w celu odciążenia ściany przez zmniejszenie grubości muru.

BONIOWANIE

Boniowanie - dekoracyjne opracowanie lica muru kamiennego lub jego naśladownictwo wykonane w tynku. Polega na zaakcentowaniu profilami zewnętrznych krawędzi prostokątnych ciosów kamienia i utworzeniu w ten sposób efektownych poziomych i pionowych podziałów. Z kolei powierzchnia samych ciosów może być polerowana, groszkowana czy szlifowana itp. Boniowanie może dotyczyć całości elewacji lub jej fragmentu (np. cokołu, narożników czy portali). Znane od czasów rzymskich, rzadkie w średniowieczu, popularne od renesansu (np. w architekturze pałacowej) do dziś.

Więcej artykułów…

  1. BUKRANION