Znane postacie - Ludwik I Brzeski

Ludwik I Brzeski


Ludwik I Brzeski (książę piastowski, władający w Lubinie w latach 1349 -1359) - urodził się pomiędzy 1313 a 1321 rokiem w legnickim zamku. Był synem księcia legnicko-brzeskiego Bolesława III Szczodrego (Rozrzutnego) i królewny czeskiej Małgorzaty. W 1342 roku książę Bolesław III, aby zabezpieczyć przyszłość zrzekł się połowy swojego księstwa na rzecz synów Ludwika oraz Wacława. Przekazał im mocno zadłużoną dzielnicę legnicką. W wyniku sporu z bratem Ludwik w 1348 roku wykupił miasto Lubin z zastawu od rodziny von Turgow i już w następnym roku osiadł w nim wraz z małżonką (Agnieszką, córką Henryka IV Wiernego, wdową po Leszku Raciborskim) i całym dworem. Książę w Lubinie rezydował do 1359 roku. Przyczyniając się do znacznego rozwoju miasta (modernizacja obwarowań miejskich, rozbudowa zamku, fundacja kaplicy pw. św. Jadwigi, stworzenie szkoły parafialnej przy kościele pw. Najświętszej Marii Panny). Za jego panowania w Lubinie wykonano tzw. "Kodeks lubiński" z ilustrowaną legendą o św. Jadwidze Śląskiej, której kult Ludwik propagował przez cały okres panowania. Na przełomie 1349 i 1350 r. książę wziął udział w pielgrzymce do Rzymu, o której szczegółach nie wiemy właściwie nic. W roku 1353 roku, w związku ze śmiercią ojca Bolesława III, Ludwik zdecydował się na ostateczne zbrojne rozwiązanie konfliktu z bratem. Wojna trwała blisko sześć lat (licząc z przerwami związanymi z próbami mediacji ze strony księcia oleśnickiego – Konrada I, biskupa wrocławskiego – Przecława z Pogorzeli i cesarza Karola IV). Do ostatecznego podpisania pokoju doszło 23 lipca 1359 na mocy układu zawartego pomiędzy braćmi za pośrednictwem cesarza Karola IV. Zwycięzcą konfliktu okazał się Ludwik, który obok zatwierdzenia rządów w Lubinie, uzyskał od Wacława I także Chojnów, połowę księstwa brzesko-oławskiego i odszkodowanie w postaci 4500 grzywien srebra. Wówczas za główną rezydencję wybrał Brzeg, do którego na stałe przeniósł się ze swoim dworem. W latach dziewięćdziesiątych Ludwik związał się przymierzem z nowym władcą Polski – Władysławem Jagiełłą, z którym w 1396 r. wystąpił przeciwko Władysławowi Opolczykowi. Ludwik I Brzeski zmarł w grudniu (między 6 a 23 dniem miesiąca) 1398 r. i pochowany został w kolegiacie św. Jadwigi w Brzegu.

 

Czy książę Ludwik I był prekursorem archeologii?

Otóż tak. W roku 1390 Ludwik I Brzeski polecił przeprowadzić prace wykopaliskowe na terenie grodu w Ryczynie, w nadziei na odnalezienie tam śladów rezydowania biskupów wrocławskich w XI wieku. Gród ten miał być czasową siedzibą i miejscem schronienia duchownych po najeździe księcia czeskiego, Brzetysława. Książę liczył zapewne na uzyskanie szczątków, które mogłyby stanowić cenne relikwie. Ludwik zorganizował ekspedycję, zapoczątkowując tym samym pierwsze planowane wykopaliska archeologiczne w Polsce. Wynajętym przez siebie kopaczom zapłacił 3 grosze i 6 denarów, co odpowiadało 6-7 dniówkom. Poszukiwania niestety zakończyły się fiaskiem.

opr. Piotr Bieruta